EU-verordening diertransport: waarom de grote hervorming nog steeds op zich laat wachten

De huidige stand van zaken in één oogopslag

Dit artikel is bijgewerkt tot en met 6 augustus 2026. Het onderliggende bericht dateert van 23 oktober 2025 en is gebaseerd op Agra Europe. Het heeft betrekking op het werkprogramma waarmee de Europese Commissie haar plannen voor het volgende jaar aankondigt.

Een werkprogramma is een intentieverklaring, geen wet. Het geeft aan waaraan de Commissie wil werken en in welk kwartaal ze een resultaat wil presenteren. Dergelijke kwartaalaanduidingen zijn in het verleden meerdere keren verschoven. Het hier beschreven tijdschema kan daarom opnieuw veranderen. De volgende paragrafen moeten dan ook als een momentopname worden gelezen.

Wat er in het werkprogramma van de Europese Commissie voor 2026 staat

De kern van het bericht kan in drie punten worden samengevat:

1. Het werkprogramma voor 2026 bevat geen wetsvoorstellen voor de herziening van de EU-regels inzake dierenbescherming en dierenwelzijn.
2. In plaats daarvan is voor het tweede kwartaal van 2026 een strategie voor het behoud van de veehouderij in de EU gepland, waarin aspecten van dierenwelzijn en dierenbescherming aan bod komen.
3. De bijbehorende wetsvoorstellen zijn pas voor het vierde kwartaal van 2026 aangekondigd.

Het verschil tussen een strategie en een wetsvoorstel is daarbij essentieel. Een strategie beschrijft doelen en een richting, maar is voor niemand juridisch bindend. Pas met een wetsvoorstel begint de gewone wetgevingsprocedure, waarin het Parlement en de Raad onderhandelen. Tussen een voorstel en geldend recht liggen doorgaans nog verdere onderhandelingsrondes en overgangstermijnen, waarvan de duur op dit moment niet bekend is.

Uit het werkprogramma kan niets worden afgeleid over de inhoud van een toekomstig voorstel. Wie nu leest dat bepaalde eisen er zeker komen, baseert zich op verwachtingen en niet op een gepubliceerde tekst.

Terugblik op het oorspronkelijke tijdschema

De huidige situatie is minder verrassend als je de voorgeschiedenis kent. Oorspronkelijk stond voor het derde kwartaal van 2023 al een omvangrijk wetgevingspakket met sterker geharmoniseerde normen gepland. In deze vorm kwam het er niet. Destijds werd alleen een voorstel op het gebied van diertransport ingediend, terwijl andere aangekondigde onderdelen uitbleven.

Uit deze opeenvolging volgt een nuchtere conclusie: aangekondigde kwartalen zijn planningsindicaties. Ze geven een richting aan, maar zijn niet geschikt als basis voor een bindende eigen tijdsplanning.

Verordening (EG) nr. 1/2005 blijft het geldende kader

In zulke fasen ontstaat vaak de indruk dat er een leemte in de regelgeving bestaat. Dat is niet het geval. Zolang er geen nieuwe wetgeving van kracht is, blijft de bestaande Verordening (EG) nr. 1/2005 inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten ongewijzigd gelden. De volledige tekst is beschikbaar via EUR-Lex.

Deze verordening regelt onder meer vergunningen voor vervoersondernemingen, getuigschriften van vakbekwaamheid voor personeel, eisen aan vervoermiddelen, voorschriften inzake geschiktheid voor vervoer en verplichtingen op het gebied van documentatie en controles. Ze wordt aangevuld met nationale voorschriften van de lidstaten, die in Duitsland onder meer in het dierenbeschermingsrecht zijn vastgelegd.

Voor de praktijk betekent dit dat controles, boetes en voorschriften op dit kader gebaseerd blijven. Wie zich eraan houdt, handelt in overeenstemming met de wet, ongeacht wanneer er een hervorming komt.

Wat de vertraging voor houders betekent

Voor mensen die een dier laten vervoeren, verandert er door het uitstel op korte termijn niets. De eisen aan documenten, geschiktheid voor vervoer en vervoersomstandigheden blijven hetzelfde als voorheen.

Toch zijn drie punten het vermelden waard:

• Wees voorzichtig met reclameclaims. Formuleringen als "voldoet nu al aan de nieuwe EU-voorschriften" verwijzen naar een tekst die nog niet bestaat. Ze vormen geen betrouwbaar kwaliteitskenmerk.
• De huidige wetgeving als maatstaf. Vragen over vergunningen, kwalificatiebewijzen en voertuiguitrusting kunnen aan de hand van de geldende verordening worden verduidelijkt en beantwoord.
• Uitstel is niet nodig. Een geplande verplaatsing van een dier hoeft niet op een hervorming te wachten. Overgangstermijnen bij toekomstige wijzigingen hebben doorgaans vooral betrekking op bedrijven en uitrusting, niet op afzonderlijke ritten die al zijn uitgevoerd.

Wat vervoersaanbieders hieruit kunnen afleiden

Voor bedrijven is de situatie lastiger, omdat het om investeringen gaat. De aanschaf en verbouwing van voertuigen en opleidingen hebben een tijdshorizon van meerdere jaren, en niemand vervangt graag twee keer zijn uitrusting.

Een pragmatische aanpak bestaat uit vier elementen. Ten eerste: baseer beslissingen op de verordening die momenteel van kracht is, want die vormt de enige betrouwbare basis. Ten tweede: let bij nieuwe aankopen op voldoende reserves, bijvoorbeeld wat betreft beschikbare ruimte, ventilatiecapaciteit en toegankelijkheid voor controles, omdat zulke kenmerken in het debat voortdurend een rol spelen. Ten derde: volg het proces actief, in plaats van te vertrouwen op samenvattingen uit de tweede hand. Ten vierde: communiceer feitelijk met klanten en beweer niet dat je voldoet aan regels die nog niet bestaan.

De onzekerheid betreft de planning, niet de rechtsgrondslag. Dit onderscheid haalt een groot deel van de dramatiek uit het onderwerp.

Veelgestelde vragen