Verzekering bij dierentransport: wat er gedekt is

Vier vormen van dekking in een overzicht

Aansprakelijkheid van het transportbedrijf

Rijdt een bedrijf beroepsmatig, dan is het aansprakelijk voor verlies en beschadiging van het dier vanaf de inontvangstneming tot de aflevering (§ 425 HGB). De vrachtrechtelijke bepalingen van het HGB gelden als het vervoer behoort tot de exploitatie van een commerciële onderneming (§ 407 lid 3). Bij wegtransporten over een grens geldt in de regel het CMR-verdrag, zodra de plaats van ophalen en de bestemming in twee verschillende staten liggen en ten minste één daarvan verdragsstaat is (artikel 1 CMR). Rijdt een particulier zonder onderneming, dan gelden deze regels niet op dezelfde manier. Dan hangt het sterker af van de schriftelijke afspraak en de verzekering van de bestuurder.

De schadevergoeding is beperkt: tot 8,33 bijzondere trekkingsrechten per kilogram brutogewicht (§ 431 lid 1 HGB, artikel 23 lid 3 CMR). Het bijzondere trekkingsrecht is een rekeneenheid van het Internationaal Monetair Fonds en wordt omgerekend naar euro's; het bedrag schommelt dus met de wisselkoers. Bepalend is het gewicht, niet de waarde. Voor een hond van 10 kilogram levert dat rekenkundig 83,3 bijzondere trekkingsrechten op, voor een paard van 600 kilogram 4.998. Vergoed wordt maximaal de waarde van het dier op de plaats en het tijdstip van overname (§ 429 HGB). Bij een klein maar waardevol dier kan de gewichtslimiet hier duidelijk onder liggen.

Hogere bedragen kunnen worden overeengekomen. Volgens het CMR kan de afzender tegen een toeslag op de vrachtprijs een hogere waarde in de vrachtbrief vermelden (artikel 24) of een bijzonder belang bij de aflevering vastleggen (artikel 26). In het HGB-recht is een afwijkende aansprakelijkheid alleen mogelijk via een individueel uitonderhandelde overeenkomst (§ 449 lid 1). Ten opzichte van consumenten mag de wettelijke aansprakelijkheid niet in hun nadeel worden beperkt (§ 449 lid 3). De beperkingen gelden bovendien niet bij opzet of bij schuld die met opzet gelijkgesteld wordt (artikel 29 CMR, § 435 HGB). Voor vertragingen is de schadevergoeding beperkt tot driemaal de vrachtprijs (§ 431 lid 3 HGB), volgens het CMR tot de hoogte van de vrachtprijs (artikel 23 lid 5).

Levende dieren: wanneer het bedrijf zich kan disculperen

Voor levende dieren kennen het HGB en het CMR een eigen ontheffingsgrond: de bijzondere gevaren verbonden aan het vervoer van levende dieren (§ 427 lid 1 nummer 6 HGB, artikel 17 lid 4 letter f CMR). Toont het bedrijf aan dat de schade door zulke gevaren kon ontstaan, dan wordt vermoed dat deze daaruit is ontstaan (§ 427 lid 2 HGB, artikel 18 lid 2 CMR). Volgens het CMR kun je bewijzen dat de schade niet of niet uitsluitend uit deze gevaren is ontstaan.

Het bedrijf kan zich alleen op deze ontheffingsgrond beroepen als het alle maatregelen heeft genomen die hem naar gelang van de omstandigheden toekwamen, en bijzondere instructies heeft opgevolgd (§ 427 lid 5 HGB, artikel 18 lid 5 CMR). In de praktijk betekent dit: bijzondere instructies over het dier, bijvoorbeeld over medicijnen, intoleranties of voer, leg je schriftelijk vast in de opdracht. Of een overlijden of ziekte terug te voeren is op de gevaren van het vervoer, wordt van geval tot geval beoordeeld.

Aansprakelijkheid van de dierenbezitter

Wie een dier houdt, is volgens § 833 BGB aansprakelijk voor schade die het dier toebrengt aan personen of zaken, zonder dat er sprake hoeft te zijn van schuld. Volgens de Verbraucherzentrale (stand 22 januari 2025) geldt dit zonder maximumbedrag, en de particuliere aansprakelijkheidsverzekering dekt honden en paarden niet mee. Daarvoor is er de aansprakelijkheidsverzekering voor dierenbezitters (Tierhalterhaftpflicht). Katten, konijnen en andere tamme kleine huisdieren zijn doorgaans gedekt via de particuliere aansprakelijkheid. Een verzekeringsplicht bestaat voor honden slechts in enkele Duitse deelstaten en niet overal in dezelfde mate, voor paarden in geen enkele deelstaat. Als verzekerd bedrag adviseert de Verbraucherzentrale minimaal vijf miljoen euro.

Wie het toezicht op het dier contractueel overneemt, kan volgens § 834 BGB zelf aansprakelijk zijn. Of de aansprakelijkheidsverzekering voor dierenhouders schade dekt die je dier veroorzaakt tijdens vervoer door een bedrijf, staat in de voorwaarden. Vraag de verzekeraar of schade aan het voertuig, aan andere dieren bij gecombineerd vervoer en ritten naar het buitenland zijn meeverzekerd. De Verbraucherzentrale noemt als controlepunten onder andere het meeverzekeren van oppassers en, bij honden, het verblijf in het buitenland.

Transportverzekering voor het dier

Een aparte transportverzekering dekt het dier zelf, niet de aansprakelijkheid van de chauffeur. Als voorbeeld dient het informatieblad voor een kortlopende paardentransportverzekering van een Duitse paardenverzekeraar (stand maart 2026). Verzekerd zijn volgens dit blad het aangemelde transport inclusief laden en lossen en de volgende situaties: overlijden of noodzakelijke doding door een ongeval met het vervoermiddel, door een ongeval of door een ziekte wanneer het transport die heeft veroorzaakt, evenals verlies door diefstal of beroving. Desgewenst kunnen dierenartskosten tot 1.000 euro en blijvende onbruikbaarheid als rij-, tuig- of fokpaard worden meeverzekerd; dit wordt vergoed tegen 90 procent van het verzekerde bedrag.

Niet verzekerd zijn onder meer overlijden of noodzakelijke doding als gevolg van gebreken of ziekten die bij het sluiten van de overeenkomst bekend waren, slachting of doding om economische redenen en aangeboren afwijkingen. Het verzekerde bedrag is de maximale uitkering en de dekking geldt alleen voor transport over land binnen Europa wanneer de hoofdverblijfplaats in Duitsland ligt.

De voorwaarden verschillen per verzekeraar en versie. Een ouder informatieblad van dezelfde verzekeraar (stand maart 2025) vermeldde commercieel transport nog onder de niet-verzekerde situaties, terwijl de huidige versie dat niet meer noemt. Of het vervoer door een transportbedrijf is meeverzekerd, behoort daarom tot de eerste vragen aan de verzekeraar. Voor honden, katten, kleine huisdieren en andere diersoorten gelden dezelfde vragen: wat is verzekerd, tot welk bedrag, wat is uitgesloten en geldt de polis voor het geplande traject?

Ziektekosten- en operatieverzekering voor dieren

Dierenverzekeringen vergoeden volgens de Verbraucherzentrale (peildatum 22 januari 2025) medisch noodzakelijke kosten voor de dierenarts, operaties en medicijnen. Bij ziekten geldt meestal een wachttijd van drie maanden, bij ongevallen niet. In principe worden alleen gezonde dieren verzekerd; bij eerdere aandoeningen eisen verzekeraars soms een keuringsrapport. Gebruikelijk is een eigen bijdrage van 20 procent van de vergoedbare kosten. Of de polis behandelingen in het buitenland dekt, staat in het dekkingsgebied.

Waar je vóór het boeken op moet letten

1. Laat je het verzekeringsbewijs van het bedrijf zien: verzekeraar, verzekerd bedrag en of levende dieren en het geplande traject zijn meeverzekerd.
2. Leg de waarde van het dier vast, bijvoorbeeld met een koopcontract, factuur of taxatierapport, en vergelijk deze met de wettelijke aansprakelijkheidsgrens op basis van gewicht.
3. Neem bijzondere instructies voor het dier op in de opdracht. Het bedrijf kan zich alleen beroepen op de ontheffingsgrond voor levende dieren als het de instructies heeft opgevolgd.
4. Vraag of er een hogere aansprakelijkheid kan worden afgesproken en wat dit kost.
5. Lees je eigen polissen: aansprakelijkheidsverzekering voor dierenbezitters, dierenverzekering en eventueel een levens- of transportverzekering. Gelden ze bij bewaring door derden, in het buitenland en tijdens de rit?
6. Leg de toestand van het dier bij de overdracht vast met foto's en noteer bijzonderheden.

Wanneer er schade ontstaat

Meld uiterlijk herkenbare schade uiterlijk bij aflevering. Niet-herkenbare schade meld je volgens het HGB binnen zeven dagen na aflevering in tekstvorm (§ 438), volgens de CMR schriftelijk binnen zeven dagen, zon- en officiële feestdagen niet meegerekend (artikel 30). Anders wordt vermoed dat het dier onbeschadigd is afgeleverd. Vorderingen uit het vervoer verjaren na één jaar (§ 439 HGB, artikel 32 CMR).

Meld de schade bovendien bij je eigen verzekeraar en houd je aan diens verplichtingen. Volgens het genoemde informatieblad moet je schade voorkomen of beperken en bij het vaststellen van de schade naar waarheid rapport uitbrengen.

Transportverzekering bij Move-your-animal

Move-your-animal bemiddelt bij transporten. De vervoersovereenkomst sluit je af met het transportbedrijf (algemene voorwaarden § 2), en voor de uitvoering en voor schade aan het dier is volgens § 9 van de algemene voorwaarden uitsluitend het transportbedrijf met zijn verzekering aansprakelijk. Vervoerders moeten volgens § 3 van de algemene voorwaarden een geldige diertransportverzekering hebben en uploaden het bewijs vóór activering. Dit vervangt niet de vraag naar de dekking voor jouw dier in specifieke gevallen.

Via het platform kan geen verzekering worden afgesloten. Wil je jouw dier aanvullend verzekeren, kies dan in de aanvraagquiz bij de verzekering voor "Ja, offerte sturen" en geef de geschatte waarde op. We nemen dan per e-mail contact met je op met een offerte. De verzekering maakt geen deel uit van de boeking en wordt niet via het platform betaald; je kunt het transport ook zonder boeken. Meer hierover lees je op de pagina Transportverzekering.

Schade meld je in jouw account direct bij de rit. Het formulier vraagt wat een verzekeraar nodig heeft, en je kunt de melding als pdf opslaan om deze bij jouw verzekeraar in te dienen.

Veelgestelde vragen