Transport psa w Europie: wymagania, przepisy krajowe, przebieg i czynniki wpływające na cenę

Wymagania: mikroczip, szczepienie przeciwko wściekliźnie, unijny paszport dla zwierzęcia domowego

W UE psy muszą spełniać trzy podstawowe wymagania: mieć elektroniczny mikroczip (lub czytelny tatuaż wykonany przed 3 lipca 2011 r.), ważne szczepienie przeciwko wściekliźnie wykonane przez upoważnionego lekarza weterynarii oraz ważny unijny paszport dla zwierzęcia domowego.

W przypadku terminów nie ma żadnej swobody. W chwili pierwszego szczepienia pies musi mieć co najmniej dwanaście tygodni, a następnie musi upłynąć co najmniej 21 dni. Oznacza to, że faktyczny minimalny wiek przy pierwszym przekroczeniu granicy wynosi około 15 tygodni. Szczepienia przypominające trzeba wykonać przed upływem ważności dotychczasowej ochrony – jeśli szczepienie straci ważność, 21-dniowy okres oczekiwania rozpoczyna się od nowa.

W przypadku niektórych miejsc docelowych wymagane jest również odrobaczenie przeciwko tasiemcowi *Echinococcus multilocularis*. Jest ono wymagane w Finlandii, Irlandii, na Malcie, w Norwegii i Irlandii Północnej oraz musi zostać wykonane przez lekarza weterynarii i udokumentowane od 24 do 120 godzin (od 1 do 5 dni) przed przyjazdem. Nie jest wymagane w przypadku bezpośrednich podróży między tymi krajami.

Ważne podczas planowania: mikroczip musi zostać wszczepiony przed szczepieniem przeciwko wściekliźnie. Wcześniej udokumentowane szczepienie nie zostanie uznane – jest to częsta przyczyna przesunięć terminu w ostatniej chwili.

Transport prywatny czy komercyjny: najważniejsza różnica

Powszechnie znane przepisy dotyczące zwierząt domowych obowiązują w przypadku przemieszczania o charakterze niehandlowym: właściciel podróżuje sam, towarzyszy swojemu zwierzęciu i nie dochodzi do zmiany właściciela. Obowiązuje tu również zasada pięciu zwierząt: prywatnie może podróżować do pięciu zwierząt domowych. W przypadku więcej niż pięciu zwierząt trzeba udokumentować udział w konkursie, wystawie lub imprezie sportowej, a zwierzęta muszą mieć więcej niż sześć miesięcy; w przeciwnym razie obowiązują przepisy dotyczące przywozu komercyjnego.

Gdy tylko pies jest przewożony przez przedsiębiorstwo transportowe, zastosowanie mają bardziej rygorystyczne zasady. W przypadku komercyjnego przemieszczania psów w UE Komisja Europejska wymaga między innymi:

• Rejestracji zakładu pochodzenia; w ciągu 30 dni przed wysyłką nie może być w nim zgłoszonego żadnego przypadku wścieklizny.
• Badania klinicznego przeprowadzonego przez upoważnionego lekarza weterynarii w ciągu 48 godzin przed wysyłką i udokumentowanego w paszporcie zwierzęcia domowego.
• Urzędowego świadectwa zdrowia zwierzęcia zgodnego ze wzorem określonym w rozdziale 61 załącznika I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2021/403.
• Zgłoszenia przemieszczenia w systemie TRACES organom w miejscu przeznaczenia.

Ponadto zastosowanie mają przepisy dotyczące dobrostanu zwierząt: Rozporządzenie (WE) nr 1/2005 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu obowiązuje w przypadku każdego przewozu związanego z działalnością gospodarczą – zamiar osiągnięcia zysku ani zmiana właściciela nie są konieczne. W praktyce oznacza to:

• Przedsiębiorstwo transportowe potrzebuje zezwolenia dla przewoźnika – typu 1 w przypadku przewozów trwających do 8 godzin (art. 10), typu 2 w przypadku długotrwałych przewozów trwających ponad 8 godzin (art. 11). Trzeba mieć przy sobie kopię zezwolenia.
• Pojazdy, którymi wykonywane są długotrwałe przewozy psów, wymagają osobnego świadectwa zatwierdzenia zgodnie z art. 18. Same kontenery transportowe nie wymagają zatwierdzenia.
• Formalne świadectwo kwalifikacji kierowcy nie jest wymagane podczas transportu psów i kotów (art. 6 ust. 5 wymienia tylko zwierzęta nieparzystokopytne, bydło, owce, kozy, świnie i drób). Osoby zajmujące się zwierzętami muszą jednak być odpowiednio przeszkolone lub wykwalifikowane; odpowiedzialność za to ponosi przewoźnik.
• Trzeba mieć przy sobie dokumenty transportowe zawierające informacje o pochodzeniu i właścicielu, miejscu wysyłki, rozpoczęciu przewozu, miejscu przeznaczenia i przewidywanym czasie trwania, a także pisemne instrukcje dotyczące karmienia i pojenia.

Jeśli zlecasz transport psa usługodawcy, nie jest to zatem zwykła podróż wakacyjna. Właśnie z tego wynikają dodatkowy czas potrzebny na przygotowanie oraz dodatkowe koszty.

Przebieg krok po kroku

1. Sprawdź trasę i sytuację prawną. Określ kraje docelowe i tranzytowe oraz sprawdź, czy rasa, wiek i status szczepień spełniają wymagania.
2. Sprawdź oznakowanie i status szczepień. Czy mikroczip jest czytelny? Czy szczepienie jest ważne i zostało wykonane po wszczepieniu mikroczipu? Czy paszport zwierzęcia domowego jest kompletny?
3. Oblicz harmonogram wstecz. Uwzględnij 21-dniowy okres oczekiwania po pierwszym szczepieniu, w razie potrzeby odrobaczenie przeciwko tasiemcowi od 24 do 120 godzin przed przyjazdem oraz badanie kliniczne w ciągu 48 godzin przed wysyłką.
4. Załatw urzędowe dokumenty. Uzyskaj świadectwo zdrowia zwierzęcia i zgłoszenie w systemie TRACES za pośrednictwem upoważnionego lub urzędowego lekarza weterynarii.
5. Zorganizuj transport. Określ wielkość transportera, wybierz transport indywidualny lub zbiorowy i uzgodnij przerwy.
6. Udokumentuj przekazanie. Oryginały dokumentów muszą towarzyszyć zwierzęciu aż do ostatniego odbiorcy.

Różnice między krajami Europy: wykazy ras i dodatkowe wymagania

Wykazy ras są najczęstszą przeszkodą. Znacznie różnią się w zależności od kraju: pies, którego można bez problemu trzymać w kraju pochodzenia, może być zakazany w kraju docelowym. Zawsze sprawdź to w pierwszej kolejności – oto udokumentowane przykłady:

• Dania: Fødevarestyrelsen wymienia 13 zakazanych ras oraz mieszańce, w których występuje jedna z tych ras. Zakaz wyraźnie dotyczy również turystów przywożących takie psy do Danii. Wyjątek stanowi sam tranzyt.
• Norwegia (poza UE): Według Mattilsynet zakazane są pitbulterier, american staffordshire terrier, fila brasileiro, tosa inu, dog argentyński i wilczak czechosłowacki, a także hybrydy wilka. Zakaz obejmuje mieszańce z dowolnym udziałem tych ras; ich import i hodowla są również zabronione. Dodatkowo obowiązuje tu leczenie przeciw tasiemcom.
• Irlandia: Psy od czwartego miesiąca życia muszą mieć licencję dla psa. Psy należące do ras z listy ras objętych ograniczeniami muszą w miejscach publicznych nosić kaganiec, być prowadzone na krótkiej, mocnej smyczy o długości poniżej dwóch metrów i pozostawać pod opieką osoby w wieku powyżej 16 lat. Zgodnie z Control of Dogs (XL Bully) Regulations 2024 od 1 października 2024 psy XL Bully nie mogą być importowane, hodowane, przekazywane ani odsprzedawane; od 1 lutego 2025 ich utrzymywanie jest dozwolone wyłącznie z Certificate of Exemption. Także tutaj leczenie przeciw tasiemcom jest obowiązkowe.
• Szwajcaria (poza UE): Przekroczenie granicy trzeba zgłosić osobiście w urzędzie celnym, na obsadzonym przejściu granicznym w godzinach jego otwarcia. Obowiązują: wszczepienie mikroczipu przed szczepieniem, szczepienie przeciwko wściekliźnie od dwunastego tygodnia życia i co najmniej 21 dni przed wjazdem. Import psów z przyciętymi uszami lub ogonami jest zasadniczo zabroniony. W przypadku więcej niż pięciu zwierząt przekroczenie granicy uznaje się za import handlowy.
• Wielka Brytania: Wjazd musi odbyć się zatwierdzoną trasą. Wymagane są wszczepienie mikroczipu przed szczepieniem przeciwko wściekliźnie, okres oczekiwania wynoszący co najmniej 21 pełnych dni oraz leczenie przeciw tasiemcom przeprowadzone najwcześniej 120 i najpóźniej 24 godziny przed przyjazdem. W zależności od kraju pochodzenia jako dokument podróży akceptowany jest unijny paszport dla zwierzęcia domowego albo Animal Health Certificate. Dodatkowe przepisy obowiązują w przypadku sprzedaży, przekazania, zmiany właściciela lub przewozu więcej niż pięciu zwierząt.

Ta lista nie jest wyczerpująca. Również w obrębie poszczególnych państw występują różnice regionalne, na przykład na poziomie kantonów lub krajów związkowych; obowiązek prowadzenia na smyczy i noszenia kagańca jest często regulowany przez gminy.

Szczególne wymagania dotyczące psa: klatka transportowa, przerwy, stres

Unijny przewodnik dotyczący komercyjnego transportu drogowego psów i kotów zawiera praktyczne wytyczne, którymi kierują się rzetelni przewoźnicy:

• Wymiary klatki: Długość mierzy się od czubka nosa do nasady ogona, dodając od 5 do 12 centymetrów zależnie od wielkości zwierzęcia. Wysokość mierzy się od czubka ucha, dodając 12 centymetrów. Szerokość odpowiada szerokości w barkach pomnożonej przez 2,5. Podstawowa zasada: pies musi móc stać wyprostowany i trzymać głowę w naturalnej pozycji.
• Oddzielanie zwierząt: Psy, które się nie znają, nie powinny przebywać razem w jednej klatce. Oddzielnie należy również przewozić zwierzęta różnych gatunków, znacznie różniące się wielkością lub wiekiem, dojrzałe płciowo samce i samice, a także zwierzęta, które się nie tolerują.
• Przerwy: Przewodnik zaleca przerwy mniej więcej co cztery godziny, podczas których pies ma zapewnioną bezpieczną możliwość ruchu poza pojazdem.
• Woda i karma: Przepisy wymagają pojenia psów podczas transportu co najmniej co osiem godzin i karmienia ich w odstępach nieprzekraczających 24 godzin. Szczenięta wymagają znacznie krótszych odstępów.
• Warunki klimatyczne: Przewodnik wskazuje docelowy zakres temperatur od około 15 do 25 stopni Celsjusza. Rasy krótkoczaszkowe (brachycefaliczne) wymagają szczególnej uwagi, ponieważ mają ograniczoną zdolność regulacji temperatury ciała.
• Stres i choroba lokomocyjna: Przyzwyczajanie psa do klatki przed terminem transportu, znajome koce i lekkie karmienie zmniejszają nudności i niepokój.

Ostrzeżenie dotyczące sedacji: Według unijnego przewodnika środki uspokajające powinny być potrzebne tylko w rzadkich przypadkach i zależnie od substancji czynnej mogą powodować niepożądane skutki, w tym zaburzenia termoregulacji i nasiloną reakcję na bodźce zewnętrzne. Nigdy nie podawaj swojemu psu środków uspokajających na własną rękę. Sedację można przeprowadzić wyłącznie na polecenie lekarza weterynarii, a personel przewożący zwierzę musi być o niej poinformowany.

Co wpływa na cenę transportu psa

Konkretną cenę można rzetelnie podać dopiero dla określonej trasy. Na jej kalkulację wpływają następujące czynniki związane z psem:

• Wielkość i masa: Określają wymiary klatki, a tym samym zajmowaną przestrzeń ładunkową. Duży pies może zajmować tyle miejsca, co dwa lub trzy małe psy.
• Zapotrzebowanie na klatki: Znaczenie ma to, czy odpowiednia klatka jest już dostępna, czy trzeba ją zapewnić. Kilka psów z jednego gospodarstwa domowego nie zawsze może automatycznie podróżować razem – wymogi dotyczące oddzielania zwierząt mogą oznaczać konieczność użycia dodatkowych klatek.
• Koszty weterynaryjne i szczepień: Przed transportem trzeba ponieść koszty uzupełniającego szczepienia, wszczepienia mikroczipu, leczenia przeciw tasiemcom w wymaganym terminie oraz badania klinicznego w ciągu 48 godzin przed wysyłką.
• Urzędowe świadectwa: Świadectwo zdrowia zwierzęcia i zgłoszenie w TRACES wiążą się z nakładem pracy i opłatami zgodnymi z prawem danego kraju.
• Transport indywidualny lub zbiorczy: W transporcie zbiorczym koszty przejazdu są dzielone na kilka zwierząt, ale terminy są mniej elastyczne; transport indywidualny zapewnia większą elastyczność i jest odpowiednio droższy.
• Trasa i czas trwania: Od ośmiu godzin obowiązują wymogi dotyczące długotrwałego transportu, w tym zatwierdzenie pojazdu – ma to wpływ na cenę.
• Szczególne potrzeby: Szczenięta, starsze, chore lub brachycefaliczne psy wymagają częstszych przerw i większej opieki.

Zapewnij sobie odpowiednio wcześnie dostęp do Move-your-animal i wprowadź swoją trasę, gdy tylko rozpoczniemy działalność.

Często zadawane pytania